شمس سراج عفيف

392

تاريخ فيروزشاهى ( فارسى )

اهل عظام علماي كرام و مشائخ خوش‌نام « 2 » ميبودند - تفسير تاتار خاني كه در جهان مشهورست آن تفسير جمع كردهء تاتار خان بود - چنين گويند راويان روايات و حاكيان حكايات كه تاتار خان خواست كه تفسيري مفصل مرتب كند - تمام تفاسير را جمع كنانيده جماعهء « 3 » علما را حاضر گردانيده - در هر آيتي و كلمهء آن قدر مفسران گذشته كه اختلاف نوشته بودند تاتار خان آن جميع اختلاف در تفسير خويش نوشته بود « 4 » - براي تاليف تفسير بدل و جان در نشست - و در هريك اختلاف حواله بدان صاحب تفسير كرده - گوئي جملهء تفاسير در يك تفسير جمع گردانيده - چون آن تفسير مرتب گشته تاتار خان آن تفسير را تفسير تاتار خاني نام داشته - و همچنين خان اعظم طالب دين يك فتاوى راست كنانيده - و آن « 5 » برين نوع بود كه جمله نسخ فتاوي شهر دهلي بر خويش جمع كرد - در هر مسئله و در هر كلمه كه اختلاف هريك مفتيست در فتاوي خود نوشته - و آن را فتاوي تاتار خاني نام داشته - و اختلاف هريك مفتي حواله به صاحب آن فتاوي كرده - اينچنين فتاوى موازنهء سي جلد مرتب شده - آرى احسن كرداري - تاتار خان در علم شريعت علوّ بسيار داشت « 6 » - به قوت شريعت در درگاه طريقت بحقيقت آراست - براي ادراك نكات كمال اين هرسه مقامات كوشش بيش

--> ( 2 ن ) خوش كنام * ( 3 ن ) فحول علما * ( 4 ن ) بودند * ( 5 ن ) و آن‌چه نوع بود جمله نسخ * ( 6 ن ) يافت *